ATABB

Zero Relax

çocuk sağlığı ve sigara

Sigara erişkin sağlığını etkileyen, zararlı olduğu kanıtlanmış maddelerin başında gelir. Eri•kinlerde özellikle akciğer olmak üzere çeşitli kanser türleri ile Kronik Akciğer Hastalığı (KOAH) başta olmak üzere birçok hastalığın birincil nedenidir. Ülkemizde dahil olmak üzere sigaraya başlama yaşı maalesef 11-12 yaşlar civarındadır. Sigara içilen süre ve sayısı arttıkça zararlı etkiler belirginleşmektedir. Yakın zamana kadar kadın ve çocukların erkeklere göre sigara içmeleri belirgin az iken, sigara holdinglerinin çeşitli propaganda programları ile içici kadın ve çocuk sayısı gelişmiş ülkelerde azalma trendine girerken, gelişmekte olan ülkelerde belirgin artmıştır.

Kadının sigara içmesi kendini olduğu kadar , çevresindekileri özellikle çocukları ve hele de gebe ise karnındaki çocuğu tüm hayatı boyunca etkileyebilmektedir. Bu yazıda özellikle gebe kadının , anneleri ve babaların sigara içiminin çocuklara etkisi üzerinde durulacaktır. Gebe kadının sigara içmesinin bebeğin düşük doğum ağırlığına etkisi ilk kez 1957'de fark edilirken, çevresel sigara dumanı maruziyetinin (ÇSM) kötü etkisi ise 1967'de yayınlanmıştır. Bu etkilerin fark edilmesinin üzerinden 45 yıldan fazla bir süre geçmesine ve sadece çocuk solunum sistemine kötü etkilerine dair 150'den fazla yayın olmasına karşın, içicilik giderek artan bir ivmeyle sürmektedir.

__________________

Zero Relax

Solunum sistemi ve sigara

Ev içinde sigara dumanına temas çocukta orta kulak iltihabı, astım, hırıltı/hışıltı, öksürük, balgam çıkarma, bronşit, zatürree, akciğer fonksiyonlarının kaybı ve ayrıca horlama, geniz eti hipertrofisi, bademcik iltihabı ve boğaz ağrısı sıklığını arttırır.

Annenin sigara içmesi, 6 yaşın altında hırıltı/hışıltı oranını yaklaşık 1.5 kat arttırırken ev içinde sigara içildiğinde solunum yolu hastalıkları nedeniyle çocukların hastaneye yatma oranları da artmaktadır. ÇSM alt solunum yolu enfeksiyonları için çocuğun riskini iki kat arttırırken, anne hamilelikte de sigara içtiyse risk daha da yükselmektedir. Gebe iken sigara içen annelerin çocuklarının solunum yolu hastalıkları nedeniyle ölüm oranları 3.8 kat daha fazladır.

ÇSM çocukta astım gelişme riskini 1.37 kat arttırırken , ev içi sigara içimi astım atak sıklığını, hastaneye yatma ve yoğun bakım oranını da arttırmaktadır.

iki yaşın altındaki çocuklarda ÇSM orta kulak iltihabı ve orta kulakta sıvı toplanması riskini 1,9 - 3,9 kat arttırmaktadır. Tekrarlamalar ve cerrahi işlem oranları da artmaktadır.

Hamilelikte sigara maruziyeti yeni doğanda solunum fonksiyon testlerinde gerilik ile birliktedir, yani doğumdan önce akciğer gelişimi etkilenmiştir. Bronşit ve zatürree artmış riski çevresel sigara dumanı teması halinde özellikle ilk bir yaşta olmak üzere okul öncesi çocuklar etkilemektedir. Altı ay civarındaki bebeklerde hastaneye yatma riski de en fazladır. Anne babanın sigara içmesi ile pasif içiciliğe bağlı öksürükte 13 yaşına kadar çocuğu etkileyebilmekte, oranlar yaş büyüdükçe azalmaktadır. Çocuğun büyüdükçe ebeveynleri ile daha az vakit geçirmesinin ilerleyen yaşlarda çocukta pasif içicilik etkisinin azalmasının nedeni olarak gösterilmiştir.

__________________

Zero Relax

Ani bebek ölümü sendromu

Bir ay, bir yaş arasındaki bebeklerin aniden, önceden bilinen bir hastalığı olmaksızın ölümüne verilen isimdir. Ani bebek ölümü için belirlenmiş pek çok risk faktörü vardır; Prematürelik, istenmeyen doğumlar, küçük yaştaki annelerin bebeği olma ve bebeğin yüzükoyun yatırılması gibi risk faktörlerinin yanında annenin sigara içmesi de önemlidir. Annenin sigara içmesi, içilen sigara sayısı ile paralel olarak riski iki kata kadar arttırmaktadır. Sigara içen anneler bebeklerini yanlarında yatırınca risk artmakta, hamilelikte sigarayı bırakan annelerin bebeklerinde de risk belirgin azalmaktadır.

Gebenin sigara içmesi ve doğum kilosu

ilk kez 1957'de Simpson adlı bir araştırmacının dikkatini çekmiş ve daha sonra yapılan çalışmalarda annenin içtiği sigara sayısı ile direkt ilişkilendirilmiştir. Erken doğumdan ziyade doğum ağırlığının geri kalması şeklindedir ve gebenin günde içtiği her paket sigara için % 5 bir kilo azalması (ortalama 150-300gr) olduğu bildirilmiştir. Annenin sigara içmesinin etkisinin çok olmasına karşın, babanın sigara içmesi de bebeğin doğum kilosuna etkilidir. Gebe kadının sigara içmesi ile plasenta (bebeğin sonu) damar direnci artmakta, geçici olarak uterusa (rahim) giden kan akımı azalmakta ve dolayısı ile rahimden plasentaya oksijen geçişi azalmakta ve bebek anne karnında hipoksit (oksijensiz) kalmaktadır. Eğer uzun süreli hipoksi ise bebeğin hemotokriti artmakta ve anne karnında büyüme ve gelişimi engellenmektedir. Ayrıca bebeğin sigara içiciliği doğum ağırlığı ile birlikte çocuğun daha sonraki davranışlarını, zekasını bile etkileyebilmektedir. Doğum ağırlığının düşük olması yanında annenin sigara içmesi kafa çevresinin küçük kalması ve akciğerlerin küçük kalması ve küçük çocuklarda sık hırıltı ve hışıltı ataklarının nedeni olabilmektedir. Sigara içen kadınların çocuklarının ağırlığına oranla boylarının normalleşmesi daha erken olabilmesine karşın baş çevresi ve akciğer gelişimleri 5 yaşına kadar geri kalabilir.

__________________

Zero Relax

Davranış ve algılama



Sigara içen gebe kadınların çocuklarını araştıran çalışmaların büyük bir kısmında (11 çalışmanın 10 tanesinde) davranış problemleri,dikkat eksikliği-hiperaktivite hastalığı gibi sorunların bebeklikten adölesan döneme kadar olabildiği gösterilmiştir. Ayrıca sigara içmeye devam eden annelerin daha az toleranslı olmasının da çocukta davranış problemlerini arttırabileceği düşünülmektedir.

Gebenin sigara içmesinin çocuğun başarı ve zeka testlerini ve okul performansını kötü yönde etkileyebileceği gösterilmiştir. Günde 10 ve daha fazla sigara içen kadınların çocuklarının okuma, matematik ve genel yeteneklerinin 3-5 ay geri olduğu, hamilelikte sigarayı bırakan kadınların çocuklarının algılamalarının sigara içen anne çocuklarından iyi olduğu gösterilmiştir. Doza bağımlı olarak dil gelişimlerinin de 3-4 yaşlarda etkilenebileceği ve 12 yaşa kadar bu etkilenmenin sürebileceği gösterilmiştir.

Gebelikte içilen 10 ve daha fazla sigaranın Stanford-Binet IQ testi puanlarını, annesi sigara içmeyen çocuklara göre 4,35 puan azalttığı gösterilmiştir ve bu etki hamilelikte sigaranın kesilmesi ile kaybolmuştur. Sigara içen ebeveynlerin çocuklarının ilkokul birinci sınıfta kalma oranlarının da düşük olduğu saptanmıştır.

__________________