ATABB

Zero Relax

Bu bölümde bahçenizin sürekli yapısını ve güzelliğini olusturacak olan çalı, ağaç, sarılıcı ve yer örtücü bitkiler hakkında detaylı bilgiler bulacaksınız.

Kitaba alınan bitkiler güzellikleri, olumlu büyümeleri ve uyumlu olmaları sebebiyle binlerce tür ve yüzbinlerce alttür, varyete ve form arasından seçilmiş en kıymetli bitkilerdir. Adı geçen bitkilerin pek çoğunu fidanlıklarımızından rahatlıkla temin edebilirsiniz. Az bir miktarda bitki ise ülkemizde henüz pek tanınmayan ve bulunması güç bitkiler olabilir. Bunların kitaba dahil edilmesinin nedeni, dış ülkelerde çok sevilmeleri ve ülkemizde de rahatlıkla uyum sağlayabilecek bitkiler olmalrından dolayıdır. Son yıllarda sayıları hızla artan ve pek çok yeni türü ülkemizde kazandıran ithal fidan satışı ile ilgili müesseselerin varlığı da ayrıca hesaba katılmıştır.

Bitkilerin adlandırmasını yaparken orjinal otanik isimlerine de yer verdik. Bunun sebebi, karışıklığa meydan vermeyecek net ve doğru bir anlatım yapabilmek içindir.

Bitkilerin halk arasındaki isimlendirmesi yörelere göre değiştiği gibi pekçok farklı türdeki bitkiye aynı isim verildiği de vakidir. Örneğin Cytisus, Erica ve Calluna gibi üç farklı cinsde yüzlerce değişik bitkinin hepsine birden süpürge çalısı denebilmektedir. Yine benzer olarak onbinin üzerinde farklı gül kültivarını bir tek Gül ismi ya da Gül ismine yakıştırılacak çeşitli sıfatlarla tanımlamak da çok sıhhatli olmayacaktır.

Çoğu yabancı tür bitkiin ise zaten hiç Türkçe adı yoktur. Olmaması da doğaldır, çünkü bilinmeyen, tanınmayan ve kulanılmayan bir bitkiye nasıl isim konulacaktır? Süs bitkilerinin bilinçli kullanımının artması ve bu sayede oluşacak bir kültür ile yaygın ve doğru isimlendirmelerin olması beklenebilir.

Bitkiler tanımlanırken ihtiyacınız olacak tüm bilgiler elden geldiğince verilmeye çalışıldı. Yaprak döküp dökmedikleri, potansiyel büyüme ölçüleri, büyüme karakterleri, çiçek ve meyvelerin özellikleri detaylı olarak aktarıldı. Bunun yanında toprak, güneş ve iklim istekleri, bakım önerileri, kullanım alanları ve bitki ile ilgili özel tavsiyeler de gereği kadar anlatılmaya çalışıldı.

Çok sevilen, peyzaj açısından kıymetli cinslerin eğer çok sayıda tür ve kültivarı varsa, bunlar daha kolay bir karşılaştırma ve bilinçli bir seçim tablolar halinde verildi.

__________________

Zero Relax

BÜYÜK ÇİÇEKLİ ABELYA (Abelia x grandiflora)

Yaprak döken ya da herdemyeşil çalılardır. Gösterişli çiçekleri vardır. Büyük çiçekli Abelya, Abelyalar içinde en dayanıklı ve muhteşem olanıdır. Sıcak iklimlerde herdemyeşilken soğuk iklimlerde yapraklarını döker. Parlak-yeşil olan yaprakları sonbaharda bronz-eflatun güzel renklenmeler yapar. Beyaz ya da pembe olabilen bol miktardaki çiçekler yazın açar ve don olana kadar bahçenizi süslerler. Çok güzel fon olabilen bu bitkiler budanan ya da budanmayan çalı sınırlarda değerlendirilebilir. Büyümeleri budanarak kontrol altına alınmazsa 2 m.ye kadar uzarlar. "Edward Gaucher" leylak-pembe çiçekler açar.

"Prostrata" en gösterişli olanlardandır. Yatay olarak yayılarak mükemmel bir yerörtücü olur. Tam güneş ya da kısmi gölge kısımlara ve iyi drene olan topraklara dikin. Bütün bölgelerimize rahatlıkla uyum sağlayabilirler.

Üretilmeleri: Ağustosta çelikle olur.

__________________

Zero Relax

GÖKNARLAR (Abies cinsi)

50 kadar türü bulunan, herdemyeşil ağaçlardır.

Göknarlar Kuzey yarımkürenin soğuk ve dağlık bölgelerinde yetişen heybetli ağaçlardır. 4 türler ülkemizde doğal olarak yetişmektedir. Genellikle çok büyüyen bu ağaçlar, güçlü rüzgarlara ve sıcak yazlara maruz kalan bölgeler için uygun değildir. Yeterince geniş alanlara dikildikleri takdirde, toprak seviyesinden itibaren dallanan harikulade piramidal formları olur. Merkezi ve dimdik olan gövdelerini halkavari dizilmiş, sık yapraklı dallar çevreler. Koyu yeşil, gümüşi ya da mavi yapraklı olanlar vardır. Tüm bu özellikleri ile kıymetli peyzaj materyali olan Göknarlar, tek tek ya da gruplar halinde kullanıldıklarında çok çarpıcı vurgu ağacı olurlar.

Gölgeye karşı çok dayanıklı olmalarına rağmen bu kabil yerlerde beklenen gelişmeyi göstermezler.

Uludağ Göknarı (Abies bornmulleriana), Toros Göknarı (Abies cilicica), Truva Göknarı (Abies quitrojani) ve Kafkas Göknarı (Abies nordmanniana) ülkemizde doğal olarak yetişen Göknar türleridir. Göknarlar budamaya ihtiyaç göstermeyen simetrik ağaçlardır. Bu cinse mensup ağaçlar Ege ve Akdeniz sahil kesimlerimiz hariç tüm bölgelerimize uyum sağlayabilirler. Sadece Endülüs Göknarı Ege ve Akdeniz için önerilir.

Tam güneş alan kısımlara ve nemli, hafif asit ya da nötral, iyi süzülen derin topraklara dikin.

Üretilmeleri: ilkbaharda ekilen tohumlarla olur.

__________________

Zero Relax

ULUDAĞ GÖKNARI (Abies bornmülleriana)

Ülkemizin özgün bir Göknar türüdür. Uludağ ile Kızılırmak nehri arasındaki sahil kesimimizde 1000-2000 m.ler arasında yaygın olarak yetişir. Dar piramit şeklinde olan bu ağaçlar 30-40 m. boy ve 4-6 m. yayılım yaparlar.

Uludağ Göknarları özellikle geniş çimenlik alanlarda çok harika vurgu ağacı olurlar.

__________________

Zero Relax

MAVİ GÖKNAR (Abies concolor)


Bahçe şartlarına en iyi uyum sağlayan ve çok popüler olmuş bir süs ağacıdır. Mavi Göknarlar ılıman iklimlerde de yetişebilirse de, soğuk iklimlede bir başka güzel olurlar. 7-8 cm. uzunluğundaki iğne yapraklar mavimsi yeşil renklidir. Bu türe mensup olan ağaçlar, eğer yetiştirilmeleri için geniş alan bırakılırsa, 40-50 m. boy ve 6-7 m. yayılım yapan, çok gösterişli piramidal bir ağaç olurlar. Kaplar içinde de yetişebilir fakat bu durumda bodur kalılar.

"Argentea" kültivarı gümüş yapraklı, "Aurea" kültivarı mavimsi, soluk sarı yapraklı, "wattezii" kültivarı ise mavimsi-yeşil yapraklıdır. Bu türe mensup ağaçların tümü çok güzel vurgu ağacı olurlar. Anavatanları ABD ve Meksika'dır.

__________________

Zero Relax

KAFKAS GÖKNARI (Abies nordmanniana)

1-2 cm. uzunluğunda, alt kısımları gümüşi-yeşil, diğer kısımları koyu-yeşil renkte iğne yaprakları vardır. Doğu Karadenizin kıyıya yakın kesimlerinde tabii olarak yetişen Kafkas Göknarları, 30 m. boy ve 5-6 m. yayılım yapabilirler. Kap içlerinde yetişirlerse de bu durumda Mavi göknarlar gibi bodur kalırlar. Eşsiz bir güzelliğe sahip olan bu ağaçlar harika vurgu ağacı olurlar.

"Erecta" kültivarı dk büyümeli ve dik dallı, "Glauca" mavi-yeşil yapraklı, "Pendula"nın ise dalları aşağıya doğru sarkıktır.

__________________

Zero Relax

ENDÜLÜS GÖKNARI (Abies pinsapo)

Yavaş büyüyen, piramidal formlu, 25-30 m. boylanabilen ağaçlardır. Endülüs Göknarları ılıman Akdeniz bölgesi ağaçlarından oldukları için, Akdeniz ve Ege bölgelerimizde de rahatlıkla yetişebilirler. Geniş ve açık alanlara dikildiklerinde gerçekten çok muhteşem ve heybetli olurlar. Derin ve nemli topraklara dikin. "Aurea" sarı alacalı, "Fastigiata" sütun biçimli, "Glauca" mavi-yeşil yapraklı, "Hammondii", bodur, "Pendula" sarkık dallı, "Pyramidata" kısa ve konik formludur.

__________________

Zero Relax

GERÇEK AKASYALAR (Acacia cinsi)

Herdemyeşil ağaç ve çalılardır. Gösterişli çiçekleri vardır. Akasyalar özellikle sıcak ve kuru iklimlerde değerlendirilmesi gereken çok güzel çiçekli bitkilerdir. Baklagiller familyasına dahil olan Akasyalar, havanın azotunu köklerindeki yumrularda biriktirirler ve daha sonra toprağa vererek ou azotça zenginleştirirler. Bu nedenle azotça fakir topraklarda yetişebildikleri gibi, toprağı zenginleştirmek suretiyle diğer bitkilere de faydaları dokunur. Örnek dikimlerde ve vurgu ağacı olarak kullanılabilir. Tam güneş alan yerlere ve iyi drene olan topraklara dikin.

Üretilmeleri: tohum ve kök sürgünleriyle olur.

__________________

Zero Relax

BAILEY AKASYASI (Acacia baileyana)

Ülkemizde pek tanınmayan ve sadece Akdeniz sahil kesimimize uyum sağlayabilecek bir türdür. Koyu-yeşil yaprakları, kış sonu açan gösterişli çiçekleri, susuzluğa ve ihmale son derece dayanıklı olmaları sebebiyle önemlidirler. Ağaç şeklini alması isteniyorsa alçaktaki dallar bdanmalıdır. Çok çabuk büyüdüklerinden dolayı kısa sürede etkin bir görüntü sağlarlar. 8-10 m. boy ve 4-5 m. yayılım yapabilir. Çok küçük bahçelerde kullanmayın.

__________________

Zero Relax

YALANCI MİMOZA (Acacia dealbata)

İstanbul ve Adalar'da yaygın olarak yetiştirilen bu tür, yanlış olarak Mimoza adıyla adlandırılır. Ocak-Mart arasında açan çiçekleri sarı renkli ve hoş kokuludur. Çiçek kurulları 7-12 cm. uzunluktadır. Çiçekli dallar kesilip vazoya konursa uzun süre dayanırlar. Bol ışık, sıcak ve korunaklı yer, yeter derecede hava ve toprak nemi ister. Rüzgara ve dona duyarlıdır. Balçıklı-kum ve özellikle de kireçli topraklara dikin. Tüm sahil kesimlerimiz için uygun olan bu tür; güzel vurgu ağacı olur. 10-15 m. boylanabilir. Avustralya kökenlidir.

__________________