ATABB

Zero Relax

Linux XFree86-Nasıl
Murat Arslan arslanm@cyberdude.com
surum 2.0, 4 Haziran 1997

Bu dokuman Linux isletim sisteminin X Window grafik arabirimi Slackware 97
ile birlikte gelen XFree86 surum 3.2'nin nasıl elde edilecegini, kurulumunu
ve tasarımını anlatmaktadır.

1. Giris:

Ilk olarak Massatchutses Institute of Technology (MIT/ABD)
tarafından UNIX isletim sistemleri icin yazılıp gelistirilen X Window
Sistemi guclu bir grafik duzenlemesine sahiptir. Yaklasık dunya uzerindeki
her UNIX is istasyonu X Window sisteminin cesitli varyasyonlarını
kullanmaktadır.
MIT X Window Sistem surum 11, dagıtım 6'nın (X11R6), 80368/80486
ve Pentium mimariye sahip UNIX isletim sistemleri icin ucretsiz
dagıtılabilen bir surumu David Wexelblat'ın <dwex@XFree86.org>
onderligindeki bir grup programcı tarafından gelistirilmistir.XFree86 adı
verilen bu dagıtım, Linux dahil olmak uzere System V/386, 386BSD ve diger
x86 kullanan tum UNIX sistemlerinde kullanılabilir.Ayrıca gerekli olan tum
ana ve yardımcı programlarını, destekleyici dosyaları ve kutuphanelerini
de bunyesinde bulundurur.
XFree86 hakkında daha detaylı bilgi XFree86'nın World Wide Web
sayfası'ndan <http://www.XFree86.org> elde edilebilir.

2. Sistem Gereksinimleri:

Kasım 96'da dagıtılmaya baslanan XFree86 surum 3.2'de asagıdaki
ekran kartlarını ve chipsetlerini desteklemektedir. Ornegin Cirrus Logic
bir ekran kartıdır, CL-GD5430/40 ise kartın chipsetidir.
Ekran kartınızın chipsetini ogrenmek icin XFree86 dagıtımıyla
birlikte gelen 'SuperProbe' isimli programı kullanabilirsiniz.

Ornek:

Linux:#~> SuperProbe <ENTER>
SuperProbe Version 2.11 (Oct 20 1996)
(c) Copyright 1993,1994 by David Wexelblat <dwex@xfree86.org>

This work is derived from the 'vgadoc2.zip' and
'vgadoc3.zip' documentation packages produced by Finn
Thoegersen, and released with all appropriate permissions
having been obtained. Additional information obtained from
'Programmer's Guide to the EGA and VGA, 2nd ed', by Richard
Ferraro, and from manufacturer's data books

The author welcomes bug reports and other comments mailed to
the electronic mail address above. In particular, reports of
chipsets that this program fails to correctly detect are
appreciated.

Before submitting a report, please make sure that you have the
latest version of SuperProbe (see http://www.xfree86.org/FAQ).

WARNING - THIS SOFTWARE COULD HANG YOUR MACHINE.
READ THE SuperProbe.1 MANUAL PAGE BEFORE
RUNNING THIS PROGRAM.

INTERRUPT WITHIN FIVE SECONDS TO ABORT!

First video: Super-VGA
Chipset: Cirrus CL-GD5430/40 (Port Probed)
Memory: 1024 Kbytes
RAMDAC: Cirrus Logic Built-in 15/16/24-bit DAC
(with 6-bit wide lookup tables (or in 6-bit mode))

__________________

Zero Relax

-
Desteklenen standart SVGA chipsetleri asagıda gosterilmistir:

· Tseng ET3000, ET4000AX, ET4000/W32, ET6000

· Western Digital/Paradise PVGA1

· Western Digital WD90C00, WD90C10, WD90C11, WD90C24, WD90C30,
WD90C31, WD90C33

· Genoa GVGA

· Trident TVGA8800CS, TVGA8900B, TVGA8900C, TVGA8900CL, TVGA9000,
TVGA9000i, TVGA9100B, TVGA9200CX, TVGA9320, TVGA9400CX, TVGA9420,
TGUI9420DGi, TGUI9430DGi, TGUI9440AGi, TGUI9660XGi, TGUI9680

· ATI 18800, 18800-1, 28800-2, 28800-4, 28800-5, 28800-6, 68800-3,
68800-6, 68800AX, 68800LX, 88800GX-C, 88800GX-D, 88800GX-E,
88800GX-F, 88800CX, 264CT, 264ET, 264VT, 264VT2, 264GT

· NCR 77C22, 77C22E, 77C22E+

· Cirrus Logic CLGD5420, CLGD5422, CLGD5424, CLGD5426, CLGD5428,
CLGD5429, CLGD5430, CLGD5434, CLGD5436, CLGD5440, CLGD5446,
CLGD5462, CLGD5464, CLGD6205, CLGD6215, CLGD6225, CLGD6235,
CLGD6410, CLGD6412, CLGD6420, CLGD6440

· OAK OTI067, OTI077, OTI087

· Avance Logic ALG2101, ALG2228, ALG2301, ALG2302, ALG2308, ALG2401

· Chips & Technologies 65520, 65530, 65540, 65545, 65520, 65530,
65540, 65545, 65546, 65548, 65550, 65554

· MX MX68000, MX680010

· Video 7/Headland Technologies HT216-32

· SiS 86C201, 86C202, 86C205

· ARK Logic ARK1000PV, ARK1000VL, ARK2000PV, ARK2000MT

· RealTek RTG3106

· Alliance AP6422

· Matrox MGA2064W

· NVidia/SGS Thomson NV1, STG2000

Desteklenen hızlandırılmıs SVGA chipsetleri ise asagıdadır:

· 8514/A (ve benzerleri)

· ATI Mach8, Mach32, Mach64

· Cirrus CLGD5420, CLGD5422, CLGD5424, CLGD5426, CLGD5428, CLGD5429,
CLGD5430, CLGD5434, CLGD5436, CLGD5440, CGLD5446, CLGD5462,
CLGD5464.

· S3 86C911, 86C924, 86C801, 86C805, 86C805i, 86C928, 86C864, 86C964,
86C732, 86C764, 86C765, 86C868, 86C968, 86C325, 86C988

· Western Digital WD90C31, WD90C33, WD90C24A

· Weitek P9000

· IIT AGX-014, AGX-015, AGX-016

· IBM XGA-2

· Tseng ET4000/W32, ET4000/W32i, ET4000/W32p, ET6000

· Ark Logic ARK1000PV, ARK1000VL, ARK2000PV, ARK2000MT

· MGA2064W

__________________

Zero Relax

Bu chipsetleri kullanan ekran kartları PCI ve VLB de dahil olmak
uzere butun (bus) tiplerince desteklenmektedir.

Avance Logic, MX ve Video 7 chipsetleri haricinde yukarıdaki chipsetlerin
tamamı 256 renk ve monochrome kiplerini destekler. Avance Logic, MX ve
Video 7 chipsetleri ise sadece 256 renk kipini desklemektedir.

Uzerinde Linux isletim sistemi ve XFree86 bulunan bir makina en az 486
islemciye, 8 MB hafızaya ve yukarıdaki chipsetlerinden birini kullanan bir
ekran kartına ihtiyac duyar.Ancak ideal bir performans icin Pentium
islemci (ve ya Pentium Pro), 16 MB hafızaya ve hızlandırılmıs kart olan
S3 ekran kartı kullanılabilir. Unutmamanız gereken bir gercek ise
makinanız ne kadar cok fiziksel hafızaya sahipse o kadar az swap yapacak,
sabit diske anlık yazma ve okuma azalacaktır. Sabit diskin hafızadan daha
yavas calıstıgını hatırlarsak 16 MB fiziksel hafızaya sahip olmak 16 MB
sanal hafızaya sahip olmaktan daha iyidir.

3. XFree86 Kurulum:

Eger Linux dagıtımıyla beraber XFree86'yı elde ettiyseniz lutfen bu bolumu
geciniz.

XFree86'yı elde edebileceginiz yerlerden biri XFree86'nın kendi ftp
makinasıdır.
<ftp://ftp.XFree86.org/pub/XFree86/current/binaries/Linux>

Asagıdaki sunuculardan biri gereklidir:

X328514.tgz
8514-tabanlı board'lar icin sunucu.

X32AGX.tgz
AGX-tabanlı board'lar iccn sunucu.

X32I128.tgz
Number Nine Imagine 128 icin sunucu.

X32Mach32.tgz
Mach32-tabanlı board'lar icin sunucu.

X32Mach64.tgz
Mach64-tabanlı board'lar icin sunucu.

X32Mach8.tgz
Mach8-tabanlı board'lar icin sunucu.

X32Mono.tgz
Monochrome ekran kipi icin sunucu.

X32P9K.tgz
P9000-tabanlı board'lar icin sunucu.

X32S3.tgz
S3-tabanlı board'lar icin sunucu.

X32S3V.tgz
S3 ViRGE ve ViRGE/VX icin sunucu.

X32SVGA.tgz
Super VGA-tabanlı board'lar icin sunucu.

X32W32.tgz
ET4000/W32-tabanlı board'lar icin sunucu.

__________________

Zero Relax

Eger hangisi oldugu hakkında supheleriniz varsa VGA16 sunucusu
X32VGA16.tgz'yi seciniz.

Asagıdaki dosyaların tamamı gereklidir:

· preinst.sh
Kurulum oncesi kabuk programı

· postinst.sh
Post-kurulum kabuk programı

· X32bin.tgz
X11R6 calıstırılabilenlerinin geri kalanı

· X32cfg.tgz
Xdm, xinit ve fs icin konfigurasyon dosyaları.

· X32doc.tgz
Dokumanlar ve yardım sayfaları.

· X32fnts.tgz
75dpi, PEX ve degisik yazı tipleri.

· X32lib.tgz
Paylasılmıs X kutuphaneleri ve destek dosyaları.

· X32set.tgz
XF86Setup programı.

· X32VG16.tgz
VGA/EGA-tabanlı board'lar icin sunucu.

Asagıdakiler istege baglıdır:

· X32f100.tgz

· X32fcyr.tgz
Cyrillic yazı tipi.

· X32fnon.tgz
Diger yazı tipleri (Cince, Japonca, Korece, vb).

· X32fscl.tgz
Scalable yazı tipleri (Speedo ve Type1).

· X32fsrv.tgz
Yazı tipi sunucusu ve konfigurasyon dosyaları.

· X32prog.tgz
X header, konfigurasyon dosyaları ve kutuphaneler.

· X32lkit.tgz

· X32lk98.tgz
PC98 X sunucu LinkKit

· X32nest.tgz
Nested X sunucu

· X32vfb.tgz
Sanal framebuffer X sunucu.

· X32ps.tgz
Dokumanların PostScript surumu.

· X32html.tgz
Dokumanların HTML surumu.

Eger dosyalarınızı hazırladıysanız, /usr/X11R6 ismindeki dizini olusturun
(root olarak) ve cektiginiz dosyaları bu dizinin icindeyken;

gzip -dc X32bin.tgz | tar xfB -

komutuyla acınız. PATH tanımlamanız icerisinde /usr/X11R6/bin dizinin var
oldugundan emin olunuz. Sistem acılıs dosyanızı yeniden sekillendirerek
bunu yapabilirsiniz.

__________________

Zero Relax

Ornek:
Bash icin /etc/profile ya da kendi dizininizdeki .profile dosyanızın sonuna
su satırı giriniz.
PATH="$PATH:/usr/X11/bin:."
Ardından /etc/profile dosyasını sekillendirdiyseniz ". /etc/profile"
kendi dizininizdeki .profile dosyanızı sekillendirdiysenız ". .profile"
komutuyla son degisikliklerin aktif hale gecmesini saglayınız.
-
Ayrıca /usr/X11R6/lib dizininin ld.so tarafından yerlestirilebileceginden
emin olunuz. Bunun icin /etc/ld.so.conf dosyasının icine /usr/X11R6/lib
satırını ekleyiniz ve root iken /sbin/ldconfig programını calıstırınız.

4.1 Normal Kurulum:

XFree86'nın ayarlamasını yapmak icin tek yapmanız gereken XF86Setup
programını calıstırmak olacaktır. Bu program kisisel bilgisayarınızın
EGA/VGA oldugunu varsayarak SVGA16 sunucusunu kullanır ve 640x480 kipinde
bir X penceresi acar. Ardından interaktif bir sekilde size bes farklı
konfigurasyon paneli sunar: fare, klavye, ekran kartı, ekran ve diger.

XF86Setup programı tarafından sizde oldugu varsayılan klavye cesidi
"Generic 101-Key PC" 'dir. Eger sizde "Generic 102-Key PC (intl)" var ise
ve varsayılan klavyeyi secerseniz klavyenizin sag tarafında bulunan
numerik yon tusları calısmayabilir.

Ekranınızın tipinden emin degiseniz sıralananları sırayla deneyerek size
en uygun olanını seciniz.

4.2 Cıkabilecek Sorunlar:

X sunucusunu calıstırdıgınızda (startx) eger birseyler yanlıs gittiyse ve
bir sekilde sunucunuz calısmadıysa problem buyuk ihtimalle konfigurasyon
dosyanızdandır. /etc/XF86Config dosyasını gozden gecirmeniz bir bakıma
faydalı olabilir. Monitor zaman ayarlamaları OFF ya da ekran kartınızın
Clock ayarları yanlis olabilir. Eger "couldn't find any
screens" ya da "none of the devices found" gibi hata mesajlarıyla
karsılastıysanız /etc/XF86Config dosyasında "Clock" satırı ile baslayan
satırları comment ediniz (satırın basına # koyarak) ve bir de boyle
deneyiniz.

Sayet goruntu sık sık kayıyor ya da koseler dikenli gibi duruyorsa monitor
zaman ayarlamaları ya da Clock yanlıs ayarlanmıs demektir. Ayrıca dogru
ekran kartını ve chipsetini sectiginizden, dogru X sunucusunu
kullandıgızdan ve /usr/X11R6/bin/X dosyasının dogru sunucuya sembolik
linkli oldugundan emin olunuz.

Ornek:
Linux:~# cd /usr/X11R6/bin/
Charisma:/usr/X11R6/bin# ls -al X
lrwxrwxrwx 1 root root 9 May 31 17:59 X -> XF86_SVGA*
Linux:/usr/X11R6/bin#

Ekran kartım Cirrus Logic ve kullandıgım sunucu XF86_SVGA, goruldugu gibi
X dosyası XF86_SVGA dosyasına sembolik olarak linklenmis.
Eger;

__________________

Zero Relax

/bin/ls: X: No such file or directory

gibi bir hata mesajıyla karsılasırsanız asagıdaki komutları giriniz:

Linux:~# cd /usr/X11R6/bin/
Linux:~# ln -fs XF86_SVGA X

Sonra startx komutuyla sunucusunuzu yeniden test ediniz.

Sayet herseye ragmen tekrar calısmıyorsa X sunucunuz;

X > /tmp/x.out 2>&1

komutuyla sorunun ne oldugunu anlayabilirsiniz.

Ornek cıktı:

XFree86 Version 3.2 / X Window System
(protocol Version 11, revision 0, vendor release 6100)
Release Date: Oct 26 1996
If the server is older than 6-12 months, or if your card is newer
than the above date, look for a newer version before reporting
problems. (see The XFree86(R) FAQ is Missing@?!#!)
Operating System: Linux [ELF]
Configured drivers:
SVGA: server for SVGA graphics adaptors (Patchlevel 0):
NV1, STG2000, et4000, et4000w32, et4000w32i, et4000w32p, et4000w32p,
et6000, et3000, pvga1, wd90c00, wd90c10, wd90c30, wd90c24, wd90c31,
wd90c33, gvga, ati, sis86c201, sis86c202, sis86c205, tvga8200lx,
tvga8800cs, tvga8900b, tvga8900c, tvga8900cl, tvga8900d, tvga9000,
tvga9000i, tvga9100b, tvga9200cxr, tgui9320lcd, tgui9400cxi, tgui9420,
tgui9420dgi, tgui9430dgi, tgui9440agi, tgui9660xgi, tgui9680,
cyber938x, clgd5420, clgd5422, clgd5424, clgd5426, clgd5428, clgd5429,
clgd5430, clgd5434, clgd5436, clgd5446, clgd5462, clgd5464, clgd6205,
clgd6215, clgd6225, clgd6235, clgd7541, clgd7542, clgd7543, clgd7548,
ncr77c22, ncr77c22e, mga2064w, oti067, oti077, oti087, oti037c,
al2101, ali2228, ali2301, ali2302, ali2308, ali2401, cl6410, cl6412,
cl6420, cl6440, video7, ct65520, ct65530, ct65540, ct65545, ct65546,
ct65548, ct65550, ct65554, ark1000vl, ark1000pv, ark2000pv, ark2000mt,
mx, realtek, AP6422, generic
(using VT number 10)

XF86Config: /etc/XF86Config
(**) stands for supplied, (--) stands for probed/default values
(**) XKB: rules: "xfree86"
(**) XKB: model: "pc101"
(**) XKB: layout: "us"
(**) Mouse: type: PS/2, device: /dev/psaux, baudrate: 1200
(**) SVGA: Graphics device ID: "Primary Card"
(**) SVGA: Monitor ID: "Primary Monitor"
(--) SVGA: Mode "480x300" needs hsync freq of 50.48 kHz. Deleted.
(--) SVGA: Mode "320x240" needs hsync freq of 63.08 kHz. Deleted.
(--) SVGA: Mode "320x200" needs hsync freq of 63.08 kHz. Deleted.
(**) FontPath set to
onts/75dpi,/usr/X11R6/lib/X11/fonts/100dpi"
(--) SVGA: chipset: clgd5430
(--) SVGA: videoram: 1024k
(--) SVGA: clocks: 25.23 28.32 41.16 36.08 31.50 39.99 45.08 49.87
(--) SVGA: clocks: 64.98 72.16 75.00 80.01 85.23
(--) SVGA: Maximum allowed dot-clock: 85.500 MHz
(**) SVGA: Mode "1152x864": mode clock = 64.980, clock used = 64.981
(**) SVGA: Mode "1024x768": mode clock = 64.980, clock used = 64.981
(**) SVGA: Mode "800x600": mode clock = 49.870, clock used = 49.866
(**) SVGA: Mode "640x480": mode clock = 31.500, clock used = 31.499
(**) SVGA: Mode "640x400": mode clock = 25.230, clock used = 25.226
(**) SVGA: Mode "400x300": mode clock = 25.230, clock used = 25.226
(--) SVGA: Virtual resolution set to 1152x864
(--) SVGA: clgd5430: Internal memory clock register is 0x1c (Standard RAS)
(**) SVGA: clgd5430: Approximate DRAM bandwidth for drawing: 35 of 100 MB/s
(--) SVGA: clgd5430: 53248 bytes off-screen memory available
(--) SVGA: clgd5430: Using hardware cursor
(--) SVGA: clgd5430: Using accelerator functions
(--) SVGA: clgd5430: Using BitBLT engine
-

5. XFree86'nın Calıstırılması:

Butun konfigurasyonları tamamladıktan ve /usr/X11R6/bin dizininin PATH
tanımlamasında yer aldıgından emin olduktan sonra "startx" komutu ile X
sunucunuzu calıstırabilirsiniz.

Bu komut X sunucusunu calıstırıcak ve kendi HOME dizininizdeki ".xinitrc"
dosyasının icindeki programları isleme koyacaktır.Eger dizininizde boyle
bir dosya yok ise o halde kendi sistem xinitrc dosyasını kullanacaktır.
Bu dosya /usr/X11R6/lib/X11/xinit/xinitrc 'dir.

cp /usr/X11R6/lib/X11/xinit/xinitrc ~/.xinitrc

komutlarıyla da sistem xinitrc dosyasını kendi HOME dizininize kopyalamıs
olursunuz ve degisiklikleri bu dosya uzerinde yapabilirsiniz.Incelemeniz
gereken baska bir dosya ise /var/X11R6/lib/fvwm95-2/system.fvwm2rc95'dir.

__________________