ATABB

Zero Relax

Linux Dagıtım Guncelleme - NASIL

Levent Santemiz, levent@compclub.itu.edu.tr
Cengiz Gunay, cengiz@compclub.itu.edu.tr, 1.1, 9.1.1997
Serkan Hamarat, hamarat@efes.net.tr, Surum1.2, 16.11.1997



Bir linux dagıtımından digerine terfi ederken tavsiyeler ve ogutler.


1. Giris

1.1 Linux makinanızı canlandırın!

Bu dokumanın amacı size bir linux sisteminin tekrar kurulması
sırasında yardım icin tavsiyeler sunmaktır. Bu herhangi bir anlamda
beceriksizler icin yemek kitabı degildir. Ama umuyorum size ne hakkında
dusunmeye ihtiyacınız oldugunu ve yapılacakların sırasını gostermek
seklinde hizmet verecektir.

Bu dokumandaki dizin isimleri bile sizin kullanmaya ihtiyac
duyduklarınızdan farklı olabilir. Bazı makinalarda /home yerine /usr/home
vardır. Ornek olarak bazı sistem yoneticileri buna /u der ve bazıları
butun kullanıcılarını dogrudan /usr�ın altına koyarlar! Sizin sisteminiz
hakkında kesin bir sey belirtemeyecegim icin isimleri benimkiler gibi
kullandım.

Benim Slackware dagıtımlarını kullandıgımı ve sizin linux cekirdek
kaynagını yuklemek ve kendi cekirdeginizi derlemek icin yeterli RAM ve
sabit disk alanınızın oldugunu kabul ettigimi belirtirim. Eger
sisteminiz farklıysa onerilerin bazılarını uygulayamayabilirsiniz.

1.2 Neden guncellemek istiyorsunuz ?

Gerekmedikce bunu yapmayın. (Bu butun rehberdeki tek en onemli oneridir!)
Ama yapmaya mecbur olabileceginiz zamanlar vardır.

Ornek olarak, 4Gb sabit disk kurdum ve anladım ki Slackware 2.0 2Gb�tan
daha fazlasına sahip bir sabit diskin olabilecegini bilmiyordu ve korkunc
derecede sasırmıstı. Boylece ben de makinamı Slackware 2.3�e guncellemek
zorunda kaldım. Bu guncelleme islemi cok yorucu oldu. Herseyi yanlıs
yaptım fakat sansım yaver gitti ve yanımda calısan bir baska linux
makinasının olusu beni faciadan korudu.

__________________

Zero Relax

1.3 Silip tekrar kurmak zorunda mısınız ?

Bu en guvenlidir. Eger var olan linux sisteminin ustune kurarsanız; eski
ve yeni ikiliklerin, eski ve yeni ayar dosyalarının bir karısımına,
yonetmeyi deneyeceginiz tam bir karmasaya sahip olmanız olasıdır. Sistemi
silip temizlemek ve sonra ihtiyacınız olanı geri koymak zorlayıcı ama
temiz bir sonuc almak icin etkili bir yoldur (Elbette biz burada bir veya
iki paketi guncellemekten degil, yeni bir butun linux dagıtımı kurmaktan
bahsediyoruz! Tekrar yerlesime zorunlu olmayı atlatmanın en iyi yolu, tam
olarak, o anki bagımsız parcaları korumaktır - ozellikle gcc ve onun
kutuphaneleri ve binutils. Eger kullandıgın program guncelse ve zaman
zaman yeni kod eklemeleri yaparak bunu surdurebiliyorsanız, o zaman tam
bir guncellestirmeye ihtiyac yoktur.)

Patrick Volkerding�in belirttigi gibi calısan bir a.out sisteminin ustune
ELF kurmak felakete bir davetiyedir; en azından, eger onu denemek icin
yeteri kadar bilgi sahibiyseniz, bu rehberi okumanıza gerek yok!

Bu karmasanın olmaması icin, en iyisi en basından silip tekrar kurun.

1.4 Ne kadar surecektir ?

Elbette sisteminizin ne kadar kompleks olduguna baglı. Ama sunu
soyleyebilirim, basarılı bir guncellemede yedekleme icin 10 saat,
girisleri mumkun kılabilecegim noktaya kadar sistemi tekrar insası icin 6
saat, ve bir yarım gun de az onemli olan dosyaları tekrar yerine koymak
icin harcadım. Zaman gectikce hala tam olarak istedigim gibi olmayan kucuk
noktaları fark etmeye devam ediyorum -karsılastıkca onları duzeltiyorum -
ama temelde, karmasık bir sistemi tekrar insa isi icin 20 saat yeterli
olacaktır. Eger sabit diskten tekrar kuruyorsanız (ben CDROM kullandım)
belki daha az ya da eger disketlerden kurmaya ihtiyac duyuyorsanız daha
fazla olacaktır. Eger hızlı bir Pentiumunuz varsa belki daha az, eger bir
386 ise fazla olacaktır.

__________________

Zero Relax

2. Yaptıgınız her seyi yazın.

Sistem degisimine hazırlanma ve gerceklestirme islemlerinde yapacagınız
kayıtlar cok degerlidir. Hazırlık olarak yapacagınız yedeklemelerin
listesi ozellikle onemlidir.

3. Bulunan sistemin tam bir yedeklemesini yapın.

Genelde konusuyorum, yedekler genelde sıradan okunan ortamlara yazılmaya
egilimlidirler. Durum boyle olunca, onemli miktarda dosyayı tekrar yerine
koymak icin bu tam yedeklemeyi kullanmak istemeyeceksinizdir; ustunde
istemeyeceginiz cok fazla dosya olacak. En iyisi butunuyle tekrar yerine
koyacagımızı bildiginiz parcaların kucuk yedeklerini yaratmaktır. Daha
sonra bir ornek demeti sıralayacagım.

O zaman neden tam yedeklemeyle baslamalısınız? Iki basit nedenden
birincisi, yeni sistemin yerlesiminde felaket seviyesinde bir hata
yapılması durumunda, baslama noktasına minimum kayıpla geri donmek icin
bir yolunuz olacaktır. Ikincisi, yeni yerlesime ne kadar hazırlansanız da
hic farketmez, buyuk bir olasılıkla bir veya iki onemli dosya gozden
kacabilecektir.

4. /etc ve onun altdizinlerini bir veya daha fazla diskete yedekleyin.

Bunları yerine koymayabilirsiniz ama yerlesim sırasında yaratılacak
yenileriyle bunları karsılastırmak zorundasınız. Neden? Cunku yeni olanlar
eskilerde olmayan verileri icerebilir, ya da eski verileri yeni yollarla
ifade edebilirler. Protokollerdeki degisimler, yeni aracların eklenmesi,
ya da bulunan araclara yeni nitelikler eklenmesi /etc�nin icerdigi
konfigurasyon dosyalarına etki edebilir. Boylece yeni gelismelerden
yararlanmak icin eski verilerinizi bu dosyaların icine yazmak zorunda
kalacaksınız.

5. Korumak istediginiz her dosya grubunu ayrı yedekleyin.

Bu isin en onemli tarafıdır, ve size yardımcı olabilmek icin butun
yapabilecegim bir rehber olması dilegiyle kendi sistemime ne yaptıgımı
anlatmaktır. Temelde,

* Standart linux kurulumunuzun parcası olmayan dosyaları, ya da

* Yeni linux kurulumunu yaparken kuracaklarınızdan daha yeni olan
dosyaları iceren butun dizinlere bakmak ve sadece tasımak istediginiz bu
dosyaları ayırmak isteyebilirsiniz.

__________________

Zero Relax

Benim durumumda, asagıdakilerin herbiri icin yedekleme ortamında bir .tgz
dosyası yapmayı uygun buldum.

* /usr/lib/smail

* /usr/lib/trn

* /usr/local/src

* /usr/local/bin

* /usr/local/lib

* /usr/local/man

* /usr/local/sbin

* /usr/local/thot (ihtiyacım olmayan diger /usr/local dosyaları da vardı)

* /usr/openwin (eger gerekiyorsa)

* /usr/src/linux-1.2.13 (cunku daha onceden bazı degisiklikler yapmıstım)

* /usr/X11R6/lib/X11/app-defaults

* /usr/X11R6/lib/X11/xinit (Xfree86�nın geri kalanı tekrar yerlesti)

* /var/named

* /var/texfonts

Endiselenecek hic spool dosyam olmadıgından makinem nispeten kolayca
yedeklendi. Bu makinada hic news spool calıstırmadım ve sadece iki
kullanıcı oldugundan kapatmadan once butun mektupları okumak en kolayıydı.
Aksi halde, /var/spool dizinleri son dakikada yedeklenmek zorunda
kalacaktı. (Ve tabii ki, news kutuphanesi)

6. Yeni yerlesim icin acılıs disketleri (rootdisk ve bootdisk) hazırlayın.

Bunun nasıl yapılacagıyla ilgili ayrıntılar yeni dagıtım rehberinizde
bulunacaktır.

__________________

Zero Relax

Butun bunlar olduktan sonra BUYUK AN icin hazırsınız. Bir sonraki adım
sistemi uretimden kaldırır.

7. Girisleri engelleyin ve /root ve /home dizinlerini yedekleyin.

Yeni sisteminizi kurmadan once eski sistemde yapılacak son islemdir,
boylece en halihazırdaki kullanıcı ve kok bilgisini nakledebilirsiniz.

8. Yeni dagıtımın acılıs disketlerinden sistemi acın.

9. Linux bolumlerini fdisk ile silin ve tekrar yaratın.

Eski sistemi imha edecek olan bu islemin nasıl yapılacagını yerlesim
rehberi acıklayacaktır. Su andan itibaren onceki adımlarda yaptıgınız
yedeklere bagımlısınız.

10. Yeni linux dagıtımını calıstırın.

Bunun nasıl yapılacagı konusunda zaten cok sayıda dokuman var, bu yuzden
herhangi bir ayrıntıya girmiyorum. Yeni sistem kendi sabit diskinden
acılıs yapabilecegi zaman buradan devam edin.

Linux kurulumu sırasında kazalar olabileceginden yol boyunca acılıs
yapabileceginiz bir disket hazırladıgınızdan emin olun. Gelistirme
paketlerini ve cekirdek kaynagını kurdugunuzdan emin olun.

11. Takas bolumleri

Sabit diskten acılmıs yeni linux sistemiyle /etc/fstab�ı duzenleyin ve
kendi takas bolumunuzu ekleyin. Sonra "swapon -a" komutunu calıstırın.
Neden oldugunu bilmiyorum ama Slackware kurulum eger takas bolumunuz varsa
bunu yapmanızı onermiyor. Sonra, yeni sisteminizi acılıs yaptırdıgınızda
ve rc.S tarifi takaslamayı acmaya calıstıgında, fstab dosyasında bolumu
bulamıyor ve takaslama mumkun kılınmıyor. Bu adım onu duzeltiyor.

12. Ayarlama verilerini /etc dizinine ve alt dizinlerine tekrar geri
koyun.

Yukarıda anlatıldıgı gibi, butun eski dosyalarınızı /etc'ye geri
kopyalayıp, sonra da herseyin duzenli calısmasını bekleyemezsiniz. Bunu
bazı dosyalarla yapabiliriniz; ornek olarak, /etc/XF86Config. Bunlar icin
en iyisi herhangi bir kopyalama yapmadan once eski ve yeni dosyaları
karsılastırmak icin diff�i kullanmaktır. Ozellikle yedeklerinizden eski
rc dosyalarını kopyalayıp yerine eski ayarlamalarınızı elle duzenleyerek
tekrar kurmanızı gerektirecek /etc/rc.d dosyalarindaki degisimler icin
dikkatli olun. Bir kere oldu mu tekrar acılıs yapın.

__________________

Zero Relax

13. Linux cekirdegini tekrar derleyin

Donanımınızı destekleyen bir cekirdek edinmek icin bunu yapmak zorunda
olabilirsiniz. Ayrıntılar icin Kernel-HOWTO(Cekirdek-NASIL)�'ya bakınız.
Ilk olarak yeniden insa edilmis cekirdegi diskete yerlestirin. Acılıs
yapıldıgında sabit diske kurun, eger kullanıyorsanız lilo' yu calıstırın,
ve tekrar acılıs yapın.

14. Onceden yaptıgınız yedeklerdeki tekrar yerine koyun.

Ikiliklerin bazıları kaynak dizinden tekrar yerlestirilmek isteyebilir,
ben bunu lilo ile yapmak zorunda kaldım, mesela, benim surumum Slackware
kurulumunda olandan daha yeni oldugundan, /sbin�deki calıstırılabilir
dosyaları saklamak icin ugrasmadım. Tekrar yerine konulmus programları
kontrol etmek ve ayar dosyalarının, kutuphanelerin ve benzerlerinin
varlıgını ve dogrulugunu onaylamak isteyeceksiniz. Bazı durumlarda tekrar
yerine koymayı belirli bir sıraya gore yapmak zorunda kalabilirsiniz;
yedeklerken notlar aldınız, degil mi? ;-)

15. Guvenligi gozden gecirin.

Dosya ve dizin izinlerini kontrol edin. Slackware�in hoslandıgımdan daha
acık bir ortama egilim gosterdigini buldum, boylece /bin dizinlerindeki
dosyaları 755�ten 711 �e degistirdim. Ve hatta /sbin'dekileri 700'e.

16. Girisleri mumkun kılın.

Artık ayaktasınız ve hersey calısıyor. Onunuzdeki takibi ufak anlarda,
buyuk olasılıkla temizleme icin ayrıntılar olacak; ama is yıgını sona
erdi. Sevinin!

__________________