ATABB

cankız

Herkes için başka başka şeyler ifade eder bayram. Küçük bir kız çocuğuyken bayram, arife gecesi başucuma koyduğum, sabah uyanır uyanmaz sevinçle tekrar tekrar incelediğim kırmızı rugan ayakkabı, her bayramlaştığım büyüğün verdiği ve her alışta hepsini bir araya getirip tekrar tekrar saydığım bayram harçlığıydı.

Sonraaa, bayram demek, dedem demek oldu benim için. Tek evladının ona verdiği torunlar, çok çocukluluğa duyduğu özlemden miydi bilinmez ama, onun için çok değerlilerdi. Bildiğim bir şey de, bizim için o, onun için biz çok özeldik.

Asil erkekti dedem. Hiç kimseye emir vermez, rica ederdi. İleriyi görürdü. Herkes ona akıl danışırdı.

Aramızda başka bir iletişim vardı onunla.

- Kızım, zahmet olacak ama abdest alacağım. Suyu sen döker misin?
-Dede, zahmet ne demek? Şimdi hazırlıyorum.

Su ılıtılır, dedem ısısını dirseğiyle kontrol eder, sonra abdestini alırdı. Her seferinde teşekkürü ihmal etmezdi. İçeceği suyu benden ister, arkasından “su gibi şad ol" derdi. Hatta bu sözün ne anlama geldiğini merak edip sormuş, o zamanlar dedemden öğrenmiştim anlamını.

Bayram sabahlarının tatlı telaşının merkezinde, aslında hep dedem vardı. Her zaman takım elbise giyen dedem, bayramları daha da özenirdi kendisine. Bayram namazına giderken, her zamanki gibi ceketini tutar, sonra da dedemin onaylayan bakışlarını hissedip, onurlanır, ardından bir anda anneannemin sesiyle irkilirdim. “Haydi çocuğum, erkekler namazdan gelmeden bitirelim işleri” Hummalı bir koşuşturmaca, herkes toplandıktan sonra yapılan muhteşem kahvaltılar, giyinip, kuşanıp büyükten küçüğe sıraya geçtiğimiz bayramlaşmalar…( hep sıranın sonunda olurdum )

Hepimiz dedemin gözlerinin içine bakardık. Veee dedem, bayramların anlam ve önemine ilişkin konuşmasına başlardı; “ Efendim” diye başlardı söze. “ Bayramlar çok önemlidir. Bizi birbirimize bağlar. Küçükler büyüklerin elerini öper. Küsler barışır…” Bu tür sözler uzar giderdi. Kendimize bayram tatlısı ikram eder, sonra da misafir beklerdik.

Çok saygın insandı dedem. Herkesler bayram ziyaretine bizim evden başlardı. Dedem, her gelene, bize yaptığı konuşmasını yapardı. Hepimiz, her seferinde can kulağıyla dinlerdik. Bir süre sonra, dedem ev halkını gözleriyle takip etmeye başlardı. Herkes sohbete daldığından fark etmezdi durumu. Ama dedim ya; bizim iletişimimiz farklıydı onunla. Gözgöze geldiğimizde, dedem tatlı mı istiyor, kahve mi istiyor anlardım ben. Fırlayıp isteğini yerine getirirdim. Ben elimde ikramlarla odaya girdiğimde fark ederdi herkes olayı. Ardından yine, dedemin memnuniyet dolu, onay bakışları…

Beni dedemle karşı karşıya getiren tek olay da yine bir bayram günü yaşandı. Misafir için iki tip şeker alınmıştı. Biri pahalı çikolata, diğeri biraz daha ucuz çikolata. Bayramın ilk günü ev halkına sıkı sıkı tembih etmişti. “ Bu, özel misafirler için, diğeri, diğerleri için. O zaman ilkokulda olan ben, yakıştıramamıştım dedeme bunu. İnsanları sınıflara ayırmıştı. Daha ilk misafirde tepkimi göstermiştim. Sık sık evimize yemek için davet edilen, ziyafetler hazırlanan fakir aileye, pahalı çikolatadan ikram edivermiştim.

Bu isyan bayrağını çekmekti ve ben sonuçlarına katlanmaya hazırdım. Onlar gittikten sonra dedemle gözgöze geldik. “ Söylemiştim” dedi hesap sorarcasına.

Nasıl bir isyan duygusudur bilmiyorum ki. Biricik dedeme karşı “insanları sınıflara ayırıyorsun. Hepimiz eşitiz” sözleri dökülüvermişti dudaklarımdan. Sonra da cevap bile vermesine fırsat tanımadan odaya kapatmıştım kendimi. Canım dedem, kocaman dev adam yanıma gelmiş, gönlümü almaya çalışmıştı. Sonra da, bir daha bu konuya hiç girmemiştik. Zaten, sonraki bayramlarda hep tek tip çikolata alındı eve.

Dedemden ilk yasak, yine bir bayram günü gelmişti bana. Çok önemli bir şey söyleyecek gibiydi. “Kızım, bu bayram falanca falanca akrabalara gitme sen. Hatta hiçbir zaman gitme”
“Neden?” diye sorduğumda “var bir bildiğim, gitme sen” dedi. “ Dedeee” dedim sebebini sorarcasına. Baktı kurtuluş yok, “Onların oğlu okulu bitirdi. Kafalarında düşünceleri var” dedi.
Baktım, huzursuz, “tamam” dedim.” Gitmem”..Nasıl da huzur duymuştu dedem.
Zaten kısa süre sonra, her zamanki gibi dedemin haklı olduğuna şahid olmuştu herkes.

Dedem, Amerika’ dan misafirimiz geldiğinde, “ akşam yemeği için masayı havuzun kenarına hazırlayın da keyif yapalım” diyecek kadar dünya insanı, “ kızım, abdest alacağım, Amerika’ lı kızı çağır da, görsün, sen de anlat ona, öğrensin” diyecek kadar değerlerine bağlıydı.

Çok yazardı. Bayram bile engellemezdi yazmasını. Daktilosuyla bir bütün olmuştu. Özel şeylerini kimse anlamasın diye, Arap harfleriyle Osmanlıca yazardı. Sonraki zamanlarda bana yazdırmayı tercih etti. Zor geldi ona yazmak. Her zamanki nezaketiyle önce rica etti, sonra teşekkür…

94 yaşında, 50 yaşındaki bir insandan hiçbir farkı olmayan dedem, birden yemeden içmeden kesildi. 64 gün sadece su içerek yaşadı. Üniversite bitmişti ve artık evden ayrılacaktım. Günlerdir gözünü açmayan, hiçbir şey konuşmayan dedemin kulağına eğilip, gideceğim bir doğu ilinin adını fısıldadığımda, alt dudağını ısırdı. Belli ki uzağa gideceğimden, içinden bir şeyler kopmuştu. Sonra bir şeyler fısıldadı, anlamadım. “ Bir daha söyle” dediğimde, bütün gücünü topladı, gözlerini araladı ve “ Orası iyi bir yer. Orda ordu var” dedi. O halinde bile beni rahatlatmak istemişti ve bu onun son sözleriydi. Bir daha hiç konuşmadı ve hiç dedemli bayramlarım olmadı benim.

Sonraki zamanlarda, bayramlar, yaşadığım yerden dolayı, tatilinden yararlandığım noel günleri, şükran günleri ve bütün tatiller, harita çalışıp, güzergah belirleyip yola çıktığım, başka başka ülkeleri tanımak, görmek ya da kayak yapmak için araç oldu bana.

Oysa, bayram demek, dedemin dediği gibi, herkesin bir araya gelmesi demek, büyükleri ziyaret demek, küslerin barışması demek. Herkesin özlemle andığı eski bayramların tadı bu yüzden doyumsuzdur.

Artık anlıyorum ki; o tadı yaşamak bizlerin elinde. Bundan böyle, yazın yaz tatili, kışın kış tatili, bayramda bayram ziyareti yapılacak. Tıpkı eski bayramlar gibi…



Uyarı: Ola ki bu yazıyı okuyan olursa, okuyup" aman da aman, bayramda iyi gider" deyip, kopyalayıp, başka siteye aktarırsa haberim olur. Sonra da cankız, canınızı fena sıkar :gunsmilie: İllaki yazı koyacaksanız, bir zahmet oturup kendiniz yazın

__________________

Araştır, düşle, keşfet...

@Rİ

Oysa, bayram demek, dedemin dediği gibi, herkesin bir araya gelmesi demek, büyükleri ziyaret demek, küslerin barışması demek. Herkesin özlemle andığı eski bayramların tadı bu yüzden doyumsuzdur.

Artık anlıyorum ki; o tadı yaşamak bizlerin elinde. Bundan böyle, yazın yaz tatili, kışın kış tatili, bayramda bayram ziyareti yapılacak. Tıpkı eski bayramlar gibi…



saolasın cankız...

__________________

DALIMI KIRANIN KÖKÜNÜ SÖKERİM